Το νέο μουσικό CD του Αναγνωστηρίου Αγιάσου
Μετά το θάνατο του Χαρίλαου Ρόδανου το 2003, το Αναγνωστήριο Αγιάσου έριξε περισσότερο βάρος στη
διάδοση της παραδοσιακής μουσικής με καλύτερη οργάνωση, με μερική χρηματοδότηση και του Αναγνωστηρίου, υποχρεώνοντας τους μαθητές να διδάσκονται και θεωρία μουσικής. Για το σκοπό αυτό στελέχωσε το Μουσικό Τμήμα του Αναγνωστηρίου με καλούς και άξιους δασκάλους. Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας ήταν εντυπωσιακά. Σε ένα χρόνο δεκάδες νέοι ήταν έτοιμοι να διαφημίσουν το Αναγνωστήριο, την Αγιάσο και τη Λέσβο, ιδιαίτερα στο χώρο της παραδοσιακής μας μουσικής.
Πρωταρχικό ρόλο στην προβολή του Αναγνωστηρίου έπαιξε το τμήμα με τα σαντούρια και με δάσκαλο το λαϊκό μουσικό Κώστα Ευρ. Ζαφειρίου (Καζίνο). Με αξιοθαύμαστη υπομονή μεθοδικότητα και αγάπη προς τους μαθητές του και με την ολόπλευρη στήριξη της Διοίκησης διδάσκει το σαντούρι, το δύσκολο αυτό όργανο, αλλά τόσο μελωδικό, που πραγματικά γοητεύει και εντυπωσιάζει.
To εγχείρημα της έκδοσης του μουσικού αυτού CD δεν φιλοδοξεί να καταξιωθεί σε επίπεδο εκτελεστικό, αλλά στοχεύει να αποτυπώσει συμβολικά αυτήν την πορεία των Σαντουριών.
Το Δ.Σ. του Αναγνωστηρίου, εκφράζοντας μια καθολική αναγνώριση και εκτιμώντας την ιδιαίτερη προσφορά τους, θεώρησε υποχρέωσή του να τιμήσει τα παιδιά εκείνα (την πρώτη φουρνιά των Σαντουριών) και μαζί τους γονείς και το δάσκαλό τους, που συνέβαλαν καθοριστικά να δημιουργηθεί μια νέα δράση, θεσμός πλέον για το Αναγνωστήριο, την Αγιάσο και τη Λέσβο: «ΤΑ ΣΑΝΤΟΥΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟΥ». Προσφορά τεράστια όχι μόνο στον τόπο μας. Σήμερα είναι πλέον γνωστά «ανά τον κόσμο» με το ωραίο παίξιμό τους και με εμφανίσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε ποικίλες περιστάσεις: πολιτιστικές, φιλανθρωπικές, φιλειρηνικές εκδηλώσεις δικές μας ή αδελφών σωματείων εντός και εκτός εθνικών συνόρων, υποδοχές υψηλών προσώπων, συναυλίες σε Πρεσβείες, Πανεπιστήμια, Μουσεία κ.ά. Έγιναν πρεσβευτές της γνήσιας μουσικής μας παράδοσης. Και το σπουδαιότερο βοήθησαν να διασώσουμε τη γνήσια μουσικοχορευτική μας παράδοση και να τη διαδώσουμε παντού. Αυτό τέλος που προσφέρει τεράστια υπηρεσία στην παράδοση είναι ότι αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση στις δεκάδες νέους μαθητές που τρέχουν να μάθουν αυτό το παραδοσιακό όργανο. Για τους λόγους αυτούς προχωρήσαμε στην έκδοση του νέου αυτού μουσικού CD που έχει τίτλο “Τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου. Σκοποί της Λέσβου και της Μικρασίας.” και εκδόθηκε σε 2.000 αντίτυπα.
Παίζουν (αλφαβητικά): Βεγιάζη Σταυρούλα (σαντούρι), Δαγέλη Ελένη (σαντούρι), Δελόγκος Γιώργος (σαντούρι), Καλέλλη Βασιλική (σαντούρι), Κουταλέλλη Μαρία (σαντούρι), Κουτσκουδή-Βουρλή Κατερίνα (τουμπελέκι), Κουτσκουδή-Βουρλή Μυρσίνη (σαντούρι), Μαγλογιάννη Μαρία (νταερές), Μαγλογιάννη Μυρσίνη (σαντούρι), Μαϊστρέλλη Βασιλική (σαντούρι). Τα κομμάτια που περιέχονται στο CD είναι τα εξής: 1) Ταξίμι μινόρε (2:05), 2) Μακελάρικος (3:01), 3) Καροτσέρης (1:22), 4) Ταξίμι χιτζάζ (1:45), 5) Χαρμάνταλης (2:30), 6) Λαγός (2:31), 7) Γεραγώτικος (3:18), 8) Πολίτικο χασάπικο (2:27), 9) Νυφκάτος Σμυρνιός (2:50), 10) Ταξίμι σαμπά (1:21), 11) Αϊβαλιώτικο (4:09), 12) Αφρική (2:13), 13) Μισιρλού (3:13), 14) Φθισικιά (3:19). Η ηχογράφηση έγινε στις 23/07/2011 στο Αναγνωστήριο Αγιάσου από την Κ.Καρατζάς-Λ.Μυλωνάς Ο.Ε. «ART STUDIO». Τα κείμενα του 16σέλιδου συνοδευτικού ένθετου επιμελήθηκαν οι Κλεάνθης Κορομηλάς και Παναγιώτης Μ. Κουτσκουδής. Την επιλογή του ρεπερτορίου έκανε ο Νίκος Ανδρίκος. Την παραγωγή του CD ανέλαβε η εταιρεία Music Corner & Τήνελλα (Πανεπιστημίου 56, 106 78 Αθήνα – Τηλ.: 210.3304000 – e-mail: [email protected]).
Οφείλουμε να επισημάνουμε πως στη σημερινή κακή οικονομική κατάσταση στη χώρα μας αυτοί οι ευσεβείς πόθοι θα παρέμειναν ανεκπλήρωτοι, εάν δεν ξυπνούσε το πατριωτικό πνεύμα της ομογένειας, που πάντοτε σε δύσκολες στιγμές δρα σωτήρια για τον τόπο μας. Έτσι, με μεγάλη προθυμία ανταποκρίθηκε στο αίτημά μας ο ομογενής συμπατριώτης μας Γρηγόρης Λιάκατος, που ζει και εργάζεται στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, και έγινε ο χορηγός της έκδοσης αυτής. Εκφράζουμε τις ευχαριστίες και την ευγνωμοσύνη μας προς τον ίδιο και την οικογένειά του.
ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ “Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ”
Την Κυριακή 10 φεβρουαρίου έκοψε την πίτα του ο Σύλλογος των Εν Αθήναις Καπιωτών Λέσβου ο ”Αη Γιώργης’
Στις 9 Φεβρουαρίου 2013 οι Γεραγώτες μαζευτήκαμε στο φιλόξενο χώρο του Συλλόγου Σπαρτιατών Μικράς Ασίας και κόψαμε την πίτα. Στην εκδήλωση βραβεύτηκαν οι νέοι φοιτητές μας και παρευρέθηκαν περίπου 120 άτομα.
Οι φωτογραφίες που μας έστειλε η Έφη Πανταζίδου είναι από το γλέντι που ακολούθησε μετά την κοπή της πίτας.
πηγή: http://ieragera.blogspot.gr/2013/02/ko.html
Οι δικές σας διαδρομές Καρίνη Στο δρόμο προς την Aγιάσο, θα συναντήσετε την πανέμορφη τοποθεσία Kαρίνη. Για αναψυκτικό ή φαγητό, κάτω από τη σκιά αιωνόβιων δέντρων, καθίστε σ’ ένα από τα ωραία καφενεδάκια της – σε κάποιο απ’ αυτά σώζεται τοιχογραφία του Θεόφιλου. Στην κουφάλα του αιωνόβιου πλάτανου συχνά ξαπόσταινε ο “περιπλανώμενος” καλλιτέχνης. Άγιος Δημήτριος Με μικρή παράκαμψη από την διακλάδωση προς Aγιάσο, στο παλιό κομμάτι του δρόμου προς Πολιχνίτο, βρίσκεται η ωραιότατη δροσερή περιοχή του Aγίου Δημητρίου, όπου επιβάλλεται να κάνετε μια στάση. Εκεί θα γευτείτε σπιτικά γλυκά του κουταλιού φτιαγμένα από τη γιαγιά, τη μάνα και τα παιδιά. Τρεις γενιές στην υπηρεσία της παράδοσης. Συνεχίζοντας τη διαδρομή, θα συναντήσετε τις πηγές του Tσίγκου, με το ονομαστό νερό. Από εκεί, αν στρίψετε αριστερά στη διακλάδωση της Mεγάλης Λίμνης και πάρετε το δρόμο που οδηγεί προς την κορυφή του Oλύμπου, θα βρεθείτε με το μισό νησί στα πόδια σας. Για να φτάσετε στην ορεινή Αγιάσο, θα περάσετε από τα πιο δασωμένα μέρη του νησιού και θα διασχίσετε ρεματιές, χαράδρες και νεροσυρμές. Εκεί θα συναντήσετε ένα πανάρχαιο μονοπάτι με οργιώδη βλάστηση, το οποίο, αν σας αρέσει το περπάτημα, θα σας οδηγήσει ψηλά στον Όλυμπο. Αγιάσος Βρίσκεται στις πλαγιές του επιβλητικού Oλύμπου, σε υψόμετρο 475 μέτρων, 27 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα. Με την ξεχωριστή καταπράσινη φύση, την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τους ανήσυχους πνευματικά κατοίκους της, η Aγιάσος είναι ο καλλιτεχνικός και θρησκευτικός διατηρητέος οικισμός με τη χαρακτηριστική ντοπιολαλιά και την ιδιαίτερη κουλτούρα, που έχει πολλά να προσφέρει στους επισκέπτες του. Oνομαστό είναι το Aγιασώτικο Kαρναβάλι, που ξεχωρίζει απ’ όλες τις πανελλήνιες εκδηλώσεις με την ιδιομορφία και την καυστική και σπιρτόζικη έμμετρη σάτιρά του και εκφράζεται από τους λαϊκούς ποιητές με το χαρακτηριστικό γλωσσικό ιδίωμα. Στην Aγιάσο λειτουργούν αρκετές χειροτεχνικές βιοτεχνίες, που ασχολούνται με την κεραμική και την ξυλογλυπτική, συνεχίζοντας μια πολύχρονη παράδοση. Live μαγαζιά με αργαλειούς και κυράδες να υφαίνουν ντυμένες με τις βράκες, θα σας φανούν απόλυτα μη τουριστικά. Aνάψτε ένα κεράκι στην Παναγιά και επισκεφθείτε, στο προαύλιο του ναού, το Λαογραφικό Mουσείο, με πολύτιμα έργα λαϊκής τέχνης, καθώς και μια αναπαράσταση παραδοσιακού αγιασώτικου δωματίου. Η εικόνα της Παναγίας χρονολογείται από τον 4ο αιώνα περίπου, ενώ κατά τον 9ο αιώνα δημιουργείται στο χωριό το μοναστήρι.
Λέγεται ότι ο οικισμός χτίστηκε γύρω γύρω από την εκκλησία. Η εικόνα θεωρείται θαυματουργή και προσελκύει προσκυνητές πιστούς, απ’ όλο τον κόσμο. Στην πλατεία, τα παλιά καφενεία είναι εντυπωσιακά. Γευτείτε νόστιμους μεζέδες με ούζο, μερακλίδικο καφέ στη χόβολη και από τα μπακάλικα προμηθευτείτε τουλουμοτύρι στην εποχή του. Πιο πάνω, στην κορφή του λόφου, είναι το Σταυρί, μια άλλη γειτονιά της Αγιάσου, με μαγέρικο, όπου μπορείτε να απολαύσετε εξαιρετικά μαγειρευτά. Στην περιοχή, τον Οκτώβρη, γιορτάζεται η Γιορτή του κάστανου, μια και ο τόπος κατακλύζεται από καστανιές. Καστανάδες ψήνουν τα κάστανα πάνω στη φουφού, διάφορες σπεσιαλιτέ, όπως ψωμί με κάστανο, κεφτέδες με κάστανο, χοιρινό με κάστανο, γλυκό του κουταλιού κάστανο και άλλα φτιαγμένα από τις νοικοκυρές του χωριού. Εξαιρετική θεωρείται η βασιλόπιτα που φτιάχνει ο Συνεταιρισμός, με φύλλο, μπαχαρικά και μυζήθρα. Όλη η περιοχή γύρω από την Αγιάσο περιστοιχίζεται από τα παρακλάδια του βραχώδους βουνού και φημίζεται για το υπέροχο ξηρό κλίμα, την οργιώδη βλάστηση, τις καστανιές και τα γάργαρα νερά της.
Αξίζει να δείτε: Στην είσοδο του χωριού υπάρχει η ιδιωτική λαογραφική συλλογή του Στρατή Tζίνη, με χειροποίητα προϊόντα της αγιασώτικης βιοτεχνίας. Πασίγνωστο είναι και το «Aναγνωστήριο η Aνάπτυξη», το πολιτιστικό ίδρυμα του χωριού, που ιδρύθηκε το 1854, όταν η Aγιάσος ήταν ακόμη τουρκοκρατούμενη. Σήμερα το Aναγνωστήριο διαθέτει κτήριο βιβλιοθήκης και κινηματοθεάτρου, καθώς και Λαογραφικό Mουσείο, στο οποίο στεγάζεται Πινακοθήκη με έργα Λέσβιων ζωγράφων. Το δάσος με τις καστανιές Ένα συναρπαστικό μονοπάτι, για μια διαδρομή από τις ωραιότερες του νησιού, είναι αυτό που ξεκινά από τη συνοικία Απέσο, ακολουθεί τη ρεματιά και ανηφορίζει προς τα νότια. Θα περάσετε μέσα από τον καστανιώνα, δίπλα από τρεχούμενα νερά, θα συναντήσετε ξωκλήσια, αγροτικά σπιτάκια, πεύκα και χαράδρες και θα πάρετε το δρόμο που τραβά για την παλιά πρωτεύουσα του Πλωμαρίου, το Μεγαλοχώρι. Αν θέλετε να απολαύσετε, εκτός από τη συγκλονιστική διαδρομή με θέα τον κόλπο της Γέρας, και τα νοστιμότερα κάστανα που έχετε δοκιμάσει ποτέ, καλύτερος μήνας είναι ο Οκτώβρης. Αντί να ακολουθήσετε την πορεία για Μεγαλοχώρι, στρίψτε αριστερά, στο μικρό αγροτικό δρόμο που οδηγεί στο Σκόπελο –υπάρχει μικρή πινακίδα αριστερά– για να περάσετε από το εντυπωσιακό οροπέδιο του Καργιώνα, κι από κει για Μηλιές. . Εκεί, αν έχετε τηλεφωνήσει, θα σας περιμένει κόκορας με χυλοπίτες, ζεστή πίτα, γίδα βραστή και κατσίκι στον ξυλόφουρνο. Ακόμα όμως κι αν δεν έχετε προνοήσει γι’ αυτό, όλο κι από κάτι θα βρεθεί να σας ετοιμάσουν στα πρόχειρα σ’ αυτό το γραφικό ταβερνάκι, που βρίσκεται στην άκρη του πουθενά. Στο χωριό αυτό ξεκινούν υπέροχες διαδρομές, σε χωματόδρομους (καλό είναι κι ένα 4Χ4 με πολλές εναλλαγές της φύσης. Πάρτε τον χρόνο σας και αφεθείτε στα μονοπάτια, είναι σίγουρο πως θα σας δείξουν κάτι μοναδικό. Στα 3 περίπου χιλιόμετρα από το Μεγαλοχώρι, φτάνετε στη διακλάδωση για τα άλλα χωριά του Πλωμαρίου, το Παλιοχώρι, το Νεοχώρι και το Ακράσι. Η διαδρομή στη συνέχεια είναι μια τεράστια περιοχή από ελαιώνες και μοναδική θέα. Σε κάποια διασταύρωση θα διαβάσετε Κουρνέλα. Μην χάσετε την ευκαιρία να δείτε αυτό το σχεδόν εγκαταλειμμένο χωριό, που στέκεται σαν αετοφωλιά στη πλαγιά του βουνού. Ελιές, λιοτρίβια, ξύλινα σαχνισίνια, κιούπια, αυλές αφημένες και καλντερίμια, φθαρμένα από το χρόνο. Τα χωριά αυτά, κρεμασμένα σχεδόν το ένα αντίκρυ στο άλλο, έχουν θέα στην εκπληκτική κοιλάδα. Ο οικισμός της Κουρνέλας αγοράστηκε πρόσφατα από έναν ιδιώτη, που επιδιώκει να ανακαινίσει ολόκληρο το χωριό, που μέλλει να αποτελέσει σημαντικό πόλο έλξης στην ορεινή Λέσβο. Για … ακόμα πιο ψαγμένους Μηλιές Προσεγγίζεται εκτός από την διαδρομή που ήδη περιγράψαμε ή από αγροτικούς δρόμους της Γέρας (Σκόπελος) ή από τον κεντρικό άξονα Μυτιλήνης – Πλωμαρίου. Ένα σχεδόν εγκαταλειμμένο χωριό στη κορφή του βουνού. Τα τελευταία χρόνια ένας ρομαντικός ντόπιος ξεκίνησε ένα πρόγραμμα εθελοντικής αναπαλαίωσης κι έδωσε πραγματική πνοή στο χωριό. Από δω, μπορείτε να κάνετε εξαιρετικές διαδρομές μέσα στα βουνά, περιπάτους μέσα στα μονοπάτια, να κατασκηνώσετε ελεύθερα ή και να φιλοξενηθείτε σε κάποια από τα σπίτια που έχουν ανακαινιστεί. Βρείτε τον Κώστα Μούκα, που είναι η ψυχή του χωριού. Αν συναντήσετε τη γιαγιά με το κουρελόσπιτο, ρίξτε μια ματιά στην εντυπωσιακή καλύβα της, στρωμένη από πάνω μέχρι κάτω με κουρέλια και πανιά. Πριν λίγα χρόνια ήταν η μοναδική κάτοικος του χωριού. Τα καλοκαίρια, σίγουρα θα βρείτε κάποιους ντόπιους που γυρνάνε από τις μεγαλουπόλεις, για να απολαύσουν τις διακοπές τους, στον καθαρό αέρα.
Αδικημένου μας χουριό
που ζείς μέσ’ παπατζήδις,
τα πάντα δίν’ς απλώχιρα
τσι προυκουπή δεν είδις.
Τα χάλια τουν ατέλειουτα
ας μπόριουμ να μιτρίσου,
τόρνους μάλλουν χρειγιάζιτι
τ’ς ανθρώπ’ να ξιχοντρίσου.
Γιου νούς τουν είνι σ’γηλασιά
σα μλαρουκούτς δε βράζιν,
άλλα θα σ’πούν απουβραδύς
τσι μι ταχιά τ’αλλάζιν.
Γειά σου χουριό πανέμουρφου
τλημένου μεσ’ πρασ’νάδα…
ΥΛΙΚΑ:
1,5 κιλό σουπιές
1 φλιτζάνι τσαγιού ελαιόλαδο
1 φλιτζάνι τσαγιού άσπρο κρασί
3 ώριμες ντομάτες ψιλοκομμένες
1 ματσάκι μάραθα ψιλοκομμένα
1 ματσάκι μαϊντανός ψιλοκομμένος
3 πράσα ψιλοκομμένα
1 ματσάκι άνηθο ψιλοκομμένο
5 φρέσκα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα
1 ματσάκι λάπαθα ψιλοκομμένα
αλάτι, πιπέρι
ΕΚΤΕΛΕΣΗ:
Καθαρίζουμε τις σουπιές αφαιρώντας το μεσαίο κόκκαλο και τα σακούλια με το μελάνι. Αφού τις κόψουμε σε σχετικά μεγάλα κομμάτι τις τσιγαρίζουμε για λίγα λεπτά στο ελαιόλαδο το οποίο έχει ήδη κάψει καλά. Σβήνουμε με το κρασί και αφήνουμε να βράσουν για περίπου 30 λεπτά. Έχουμε καθαρίζει και ψιλοκόψει τα χόρτα τα οποία ρίχνουμε στην κατσαρόλα μαζί με τις σουπιές. Αλατοπιπερώνουμε προσθέτουμε νερό και Αφήνουμε να βράσουν σε σιγανή φωτιά για άλλη μισή ώρα.
Η συνταγή προέρχεται από το βιβλίο μαγειρικής “Βασιλικά μαγειρέματα”.
πηγή: http://www.lesvoskitchen.gr/
Η Πανέμορφη Πέτρα
ΠΑΝΑΓ(ι)ΔΑΡΑΜ
Τα χρόνια εκείνα δεν υπήρχαν πλαστικά μπουκάλια, συνεπώς όλα τα υγρά που πωλούσαν τα μπακάλικα, τα ίδια τα αγόραζαν σε μεγάλες φιάλες (νταμιτζάνες) και ο κάθε πελάτης πήγαινε στο μπακάλικο με τη δική του φιάλη, μέσα στην οποία έβαζε ο μπακάλης το υγρό που ήθελε ο κάθε πελάτης .
Κουσταντής λοιπόν, πήγει στο μπακάλ μι τα’ μπουκάλα τσ’ αγόρασε σπίρτου (οινόπνευμα) για εντριβή.
- Βάλει τσι κουμάτ κιαφιρί (1), ε Γληγόρ .
Γληγόρς. Τα μπέρδειψει τσι αντ’ι να βαλ(ει) κιαφιρί έρ’ξει μέσ’ του μουκάλ(ι) ένα κομμάτι καυστική (2).
Πήγει Κουσταντής στου σπίτ(ι) τσι τν ώρα που ήνταν πια να τσμιθούν λεγ(ει) στου Βασιλ’κούδ(3). Ω γναίκα, έλα αμη τρίψ(εις) κουμάτ μι του σπίρτου γιατί πουνιούν τα ζνίχιαμ (3).
Σαν νι έρ’ξει του Βασιλ’κούδ του σπίρτου απά στ’ ντ κατίνα τ’ Κουσταντή, Κουσταντής πήδ’ξει έφνα πάνου: Παναγιούδαμ τούτου καφτ(4) βρε γναίκα. Μωρέ τι Παναγιούδαμ τσι Παναγιούδαμ, μιγάλ Παναγιά χρειγιάζειτει έδγιου, Παναγδάρααααμ!!!
1. Καμφορά ήταν ένα κρυσταλοειδές υλικό που μύριζε έντονα και ελευθέρωνε την μύτη και γενικότερα ανακούφιζε την αναπνευστική οδό
2. Καυστική ή ποτάσα σόδα που χρησιμοποιούσαν για την Παρασκευή σαπουνιού, ήταν επίσης σε κρυσταλοειδή μορφή
3. Οι ωμοπλάτες
Mix. Πολυπαθέλλης
Άγιος Νικόλαος Επάνω Σκάλα
Οι “Γλεντιστάδες” του Συλλόγου Μεσοτοπιτών “Αναγέννηση”
σε μουσικοχορευτική εκδήλωση για τη Μικρά Ασία σε επιμέλεια του Λάμπρου Λιάβα — στην τοποθεσία Θέατρο Βράχων.
Η Δημητρός η Σαμαράς χουρεύγ(ι) μη γκη Χάρις Αλεξίου! Γειά σου ,ρε Δημητρό, άρχουντα τσ’ Πλακούδας Ταβαρίου!!!