Οι δρόμοι της Αγιάσου καλύπτονται με λιθόστρωτο (άσπρη πέτρα) που λέγεται ντουσεμές. Επειδή ο οικισμός είναι επικλινής και οι βροχές συχνές, για να διευκολύνεται το ξενέρισμα των δρόμων, κατασκεύαζαν στη μέση τους αυλάκι (λαγκαδούρ’). Σε ίσα περίπου διαστήματα και κάθετα προς τη διεύθυνση του λιθόστρωστου έφτιαχναν τα κιγλίτσια, που έμοιαζαν με σκαλοπάτια. Η κατασκευή αυτή βοηθούσε τους πεζούς και τα ζώα να ανεβοκατεβαίνουν με μεγαλύτερη σιγουριά το καλντερίμι αντιμετωπίζοντας την απότομη κλίση ή την ολισθηρότητά του, ανέκοπτε την ορμή των όμβριων νερών που κυλούσαν στο λαγκαδούρ’ περιορίζοντας έτσι τις ζημιές από πλημμύρες και διατηρούσε τη συνοχή της πατουμένης μη επιτρέποντας την αποδόμησή της.
Ντουσεμέδες, αλλά διαφορετικής κατασκευής, κοσμούν ακόμα πολλά χωριά της λεσβιακής υπαίθρου. Τις τελευταίες δεκαετίες καθιερώθηκε η χρήση κυβόλιθων των Μυστεγνών (παβέδων). Οι μέθοδοι κατασκευής δείχνουν πολλές ομοιότητες με τη Βόρεια Ελλάδα, τη Θράκη και τη Μικρά Ασία.
Στην Αγιάσο διατηρούνται ακόμα σχεδόν αναλλοίωτοι στο διάβα του χρόνου πολλοί χορταριασμένοι ντουσεμέδες (πατουμένις), ιδιαίτερα στη γραφικότατη και πολυτραγουδισμένη συνοικία της Μπουτζαλιάς. Με την πολύχρονη χρήση η επιφάνειά τους λειάνθηκε τόσο πολύ που η λευκή μαρμαρόπετρα αντανακλά τις ακτίνες του ήλιου σαν καθρέφτης! Το σημερινό σεργιάνι θα μας πείσει για την ακαταμάχητη γοητεία της άσπρης πέτρας…

πατηστε εδώ για περισσότερες φωτογραφίες

 Κυρίως όμως γίνεται προσπάθεια να αναδειχθούν οι παιδαγωγικές και διδακτικές καινοτομίες που εμπνεύστηκε, σχεδίασε κι εφάρμοσε με βασική αναφορά σε δυο φάσεις της εκπαιδευτικής του πορείας. Κατ’ αρχήν στην πρώτη περίοδο από την έναρξη της εκπαιδευτικής του καριέρας το 1915 μέχρι την επιστροφή του από μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία το 1926, και κυρίως στο μεγαλειώδες έργο του στο Διδασκαλείο Θηλέων Θεσσαλονίκης 1927-1930, για το οποίο επιχειρείται εκτενής αναφορά με κύριους άξονες τις βασικές αρχές λειτουργίας του, την καθημερινή του λειτουργία, τη μέθοδο διδασκαλίας και το πρόγραμμά του, και τέλος  τα Πρότυπα Δημοτικά Σχολεία και τη λειτουργία τους.

Επίσης γίνεται αναφορά στην  υπονόμευση, τις συκοφαντίες, τις λοιδορίες, και τελικά στη ματαίωση της ρηξικέλευθης παιδαγωγικής προσπάθειας του Μ. Κουντουρά κι ακόμα συνοπτική αναφορά στη θητεία του στο Εκπαιδευτικό Γνωμοδοτικό Συμβούλιο (1930-1933) μετά τις διώξεις και τις συκοφαντίες που υπέστη καθώς και στην έκδοση του περιοδικού του «Παιδεία» το 1936.

Τέλος καταβάλλεται προσπάθεια για μια κριτική αποτίμηση του παιδαγωγικού και διδακτικού του έργου κάνοντας συσχέτιση των όσων έκανε και πρότεινε με το τι γίνεται σήμερα στα εκπαιδευτικά μας πράγματα.

Στο Παράρτημα αυτής της εργασίας αποτελείται από τρία Μέρη. Πιο συγκεκριμένα, στο 1^ο Μέρος παρατίθενται οι απόψεις  διακεκριμένων ανθρώπων των Γραμμάτων και της Πολιτικής για το Μίλτο Κουντουρά, όπως αυτές αποδελτιώθηκαν από τη σχετική βιβλιογραφία, στο  2^ο Μέρος κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν σημαντικά  έγγραφα σχετικά με την υπηρεσιακή  του κατάσταση και στο 3^ο Μέρος παρατίθεται φωτογραφικό υλικό και χειρόγραφες σημειώσεις από τη ζωή και το έργο του.

πηγή

Το ασπρόμαυρο δεν είναι το φυσικό… Το φυσικό είναι το έγχρωμο, για τους ανθρώπους τουλάχιστο. Αλλά το ασπρόμαυρο είναι υποβλητικό. Σε σεργιανίζει σε τόπους γοητευτικούς και παραμυθένιους, λουσμένους με κατάνυξη και μυστήριο… Όταν μάλιστα ζωντανεύει πτυχές μιας ανεπίστροφης κοινωνικής πραγματικότητας, το ταξίδι γίνεται αθεράπευτα ρομαντικό και σε καθηλώνει, αιχμαλωτίζοντάς σε μέσα στις αντιθέσεις των φωτοσκιάσεων. Στα μάτια μας ζωντανεύει το παρελθόν, όπως ακριβώς τα σκορπισμένα στο πάτωμα θραύσματα ενός ποτηριού ανασηκώνονται στον αέρα και μετεωριζόμενα συγκολλούνται ανασυνθέτοντας το ποτήρι στην κανονική του μορφή. Ο φακός του Σίμου Δ. Χουτζαίου, διαλύει την αχλή του χρόνου και μας πισωγυρίζει στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και των πρώτων δεκαετιών του πολυτάραχου εικοστού αιώνα, ξεναγώντας μας στις επαγγελματικές δραστηριότητες της προκαπιταλιστικής κοινωνίας, τότε που η μηχανή και η ιλιγγιώδης τεχνολογική πρόοδος δεν είχαν ακόμα κάνει σκλάβο τον άνθρωπο. Τότε που η παραγωγή δεν είχε αυτοματοποιηθεί και το προϊόν της εργασίας μοσχοβολούσε το άρωμα της αυθεντικότητας και καθρέφτιζε τη μαστοριά του τεχνίτη και την προσωπικότητα του άμεσου δημιουργού… Το αφιέρωμα πλουτίζεται και με νοσταλγικές φωτογραφίες της παλιάς καθημερινότητας του Μεσοτόπου, που ξεθάφτηκαν από το αρχείο του αγαπητού φίλου Φώτη Βασίλογλου, για να αξιοποιηθούν το περασμένο καλοκαίρι στις εκδηλώσεις αδελφοποίησης των δυο χωριών – πυλώνων της λεσβιακής παράδοσης. Καλό σεργιάνι…

για περισσότερα πατήστε ΕΔΩ

του φίλου ΚΟΥΤΣΚΟΥΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ

Στο παραδοσιακό καφενείο «το κομπολογακι» στον Μολυβο του φίλου μου Κώστα Μηλιά! !!!

φωτο του φίλου :Παναγιώτης Αραπέκος

Το Ποδαρικό στην Καλλονή
Tο έθιμο του ποδαρικού είναι ένα έθιμο που έχει συμβολική σημασία.
Οι νοικοκύρηδες πιστεύουν ότι αν ένας τυχερός μπει στο σπίτι τους μόλις αλλάξει ο χρόνος και ευχηθεί όλα τα αγαθά, τότε θα πάει καλά όλη η χρονιά, η οικογένεια θα έχει υγεία, ευτυχία, αγάπη και όλες τις οικονομικές ανέσεις.
Πολλές φορές, από την παραμονή κιόλας, έλεγαν σε κάποιο δικό τους άνθρωπο να έρθει αμέσως μετά την αλλαγή του χρόνου να τους κάνει ποδαρικό. Συνήθως προτιμούσαν ένα μικρό παιδί, επειδή τα παιδιά είναι αθώα και αγνά και στην καρδιά τους δεν υπάρχει ζήλια και κακία.
Άλλες φορές πάλι το ποδαρικό και σήμερα ακόμη, το κάνει ένας του σπιτιού, καθώς γυρίζει από την εκκλησία. Έχει στην τσέπη του ένα λειτουργημένο ρόδι, που στη Μικρά Ασία το φυλούσαν στα εικονίσματα από τις 14 Σεπτέμβρη, δηλαδή τη μέρα του Σταυρού. Πρέπει να χτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας και να του ανοίξουν. Δεν κάνει να ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του. Έτσι είναι ο πρώτος που μπαίνει στο σπίτι για να κάνει το ποδαρικό με το ρόδι στο χέρι.
Αυτός που κάνει το ποδαρικό, αρχικά μπαίνει δύο βήματα στο σπίτι λέγοντας: «Μέσα καλό.» Γυρίζει πάλι δύο, τρία βήματα πίσω και ξαναλέει «Κι όξω το κακό.» Τούτο το κάνει τρεις φορές. Μπαίνοντας μέσα, με το δεξί πόδι, σπάει το ρόδι πίσω από την εξώπορτα για να πεταχτούν οι ρώγες παντού και ταυτόχρονα λέει: «με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρώγες έχει το ρόδι , τόσες λίρες να έχει η τσέπη σας όλη τη χρονιά.»
Άλλη ευχή που συνηθίζεται να λέγεται κατά το σπάσιμο του ροδιού είναι:
«Όσο βαρύ είναι το ρόδι, τόσο βαρύ να είναι το πορτοφόλι σας, όσο γεμάτο καρπούς είναι το ρόδι, να είναι γεμάτο το σπίτι μας με καλά και όσο κόκκινο είναι το ρόδι, τόσο κόκκινη να είναι και η καρδιά μας!»
«Όσο γερές κι όμορφες είναι οι ρώγες , τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες να είναι οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος».
Η δύναμη του ροδιού είναι οι κόκκοι του, που είναι πολλοί και συμβολίζουν την αφθονία και τη γονιμότητα, αλλά και το χρώμα του που επειδή είναι κόκκινο φέρνει καλή τύχη.
Ύστερα πατάει δυνατά ένα σίδερο, για να είναι όλοι σιδερένιοι και γεροί μέσα στο σπίτι στη διάρκεια του νέου χρόνου.
«Σιδερένιο και στέρεο το σπίτι σας»
Μετά πιάνει στο χέρι του τη μαλλιαρή πέτρα, δηλαδή πέτρα με πρασινάδα, που την έχουν διαλέξει από την προηγούμενη μέρα από το χωράφι ή το ποτάμι, και λέει
« Όσο βάρος έχει τούτη εδώ η πέτρα, τόσο χρυσάφι να μπαίνει στο σπιτικό σας.»
Μετα παίρνει μια αγριοκρεμμύδα ή ένα ξερό κρεμμύδι και λέει «όπως ειναι ντυμενο το κρεμμυδι, να είναι ντυμένο και το σπιτι του νοικοκύρη με όλα τα καλά».
Σηκώνει μετά το κουμάρι με το αμίλητο νερό και χύνει κάτω νερό λέγοντας «όπως τρέχει το νερό να τρέχουν τα καλά μέσα στο σπίτι όλο το χρόνο.» Το νερό το παίρναν τα κορίτσια από την παραμονή από τη βρύση του χωριού χωρίς να μιλήσουν καθόλου και άφηναν γλυκά και λεφτά για τους φτωχούς. Τόβαζαν σε καινούριο κουμάρι που είχε δυο χερούλια και το στόλιζαν με άγριο αγιόκλημα.
Εκεί κοντά στην είσοδο του σπιτιού, σε μια γωνιά, είναι στημένο το κλωνάρι της ελιάς, όχι από κολοβή που ‘ναι πικρό το λάδι αλλά, από «μλουλια» αδραμυτιανή που κάνει γλυκό λάδι, σύμβολο της ειρήνης και της ομόνοιας που πρέπει να βασιλεύει μέσα σε κάθε οικογένεια.
Δίπλα βρίσκονται πιάτα με κριθάρι και σιτάρι που σημαίνουν την ευφορία των χωραφιών και τη γονιμότητα των ζωντανών.
Άλλες φορές πάλι για τον ίδιο λόγο έβαζαν ένα στρογγυλό χωριάτικο ψωμί, ζυμωμένο από την νοικοκυρά.
Τέλος, βάζουν όλοι το δάχτυλο μέσα στο μέλι για να είναι γλυκιά η ζωή τους όλο το χρόνο.
Αμέσως μετά αυτός που κάνει το ποδαρικό κάθεται να τον κεράσουν για να καθήσουν και οι κλώσσες του σπιτιού να κάνουν πολλά πουλιά. Η νοικοκυρά κερνάει πλατσέντα και λικέρ και ανταλάσσονται ευχές.
Και μετά, όλη η οικογένεια που είναι παρούσα στην τελετή, τρώνε πλατσέντα και καλούδια για χάρη του Άγιου Βασίλη.
Τρεις μέρες κάθονται τα σύνεργα του ποδαρικού στον τόπο τους. Και μετά, ρίχνουν το ρόδι το σιτάρι και το κριθάρι στις κότες για να κλωσήσουν και να βγάλουν πολλά κλωσσοπούλια.

Καλλονιάτικα λόγια ποδαρικού
Καλημέρα τσι τ’ αγιού Βασ’λειού
Γεια χαρά γεια Βασίλ’
πάντα μάλαμα κιασήμ
Καλουσύν’ γιρουσύν’
Κλου κλου πουλλά πλια
Σα που είνι γιμάτου του ρόδ’
Νάνι γιμάτου τσι του σπίτ’
Σα που σκουρπούν οι παπούδις
Να σκουρπστούν τσι γι’ ουχτροί
Σα που είνι το σίδιρο γιρό
νάνι ο νοικοκύρς σιδιρένιος
Σα που βαρεί γη πέτρα
Να βαρεί τσι κισές τ’ νκουτσύρ’
Σα που είνι ντυμένο του κρουμμύδ
να εινι τσι του σπιτ τ’νοικουκύρ
Σα που κάθουμι γω (κάθεται ανακούρκουδα}
να καθούντιν κι οι κλώσσες.
Σα που τρέχ του νιρό
Να τρέχ’ τσι του μπιρικέτ’ τ’σπιτιού
Αμήν τσι χρόνια σας πουλλά

πηγή:

Μήνυμα των μελών του Συλλόγου:

Καλούμε όλους τους φίλους και πατριώτες της Ένωσης μας, να δηλώσουν έγκαιρα τις συμμετοχές τους ,σε αυτή τη όμορφη απόδραση που διοργανώνει ο Σύλλογος μας ….